Người Việt đầu độc dân ta bằng cá khô, mắn ruốt tẩm hóa chất diệt côn trùng

Cá khô, mắm bày ê hề lộ thiên ở các khu sản xuất, những ngôi chợ sầm uất, nhưng kỳ lạ là đám ruồi nhặng đều lánh xa, dù mùi của những thứ này rất hấp dẫn chúng! Nguyên nhân là vì chúng sợ nhiều loại hóa chất độc hại có trong 2 món đặc sản này

Chế biến cá khô, mắm bằng… thuốc diệt côn trùng

Ở một khía cạnh nào đó, cá khô, cá loại mắm thường được người nghèo, người đồng bào vùng cao mua để dành ăn như một loại lương thực dự phòng lúc kẹt tiền hay mùa mưa bão… Ấy mà giờ đây, những con người đáng thương đó đang bị đầu độc dã man nhưng không hề hay biết. Dân Việt Nam ta vì tiền mà bất chấp đạo đức luân lý sẵn sàng đầu độc cộng đồng vì tiền…

Thời điểm này miệt Châu Đốc (An Giang) vào mùa lễ hội Vía Bà chúa Xứ Núi Sam. Con đường phía sau khu Miếu Bà Chúa Xứ, “phố chuyên doanh khô mắm” với hàng chục gian hàng luôn tấp nập người mua, kẻ bán; mùi cá khô, mùi mắm các loại thơm nức mũi. Nhưng điều kỳ lạ là chẳng có bóng dáng con ruồi nào xuất hiện trên các mẻ cá khô, mắm bày bán lộ thiên tại các gian hàng.

Chúng tôi hỏi thăm mấy chị bán hàng vì sao 2 món cá khô, mắm là món “khoái khẩu” của họ nhà ruồi lại bị đám côn trùng này “chê”, nhiều người trợn mắt lườm nguýt, trả lời cộc lốc: “Làm sao tụi tui biết được. Ruồi chê khô, mắm không bu vào thì… đi mà hỏi mấy con ruồi, không mua thì tránh chỗ cho tụi tui mần ăn”.

Ở những vùng chuyên sản xuất cá khô, mắm cá đồng, cá biển như Tân Thạnh, Vĩnh Hưng, Tân Hưng, Mộc Hóa (Long An), Vàm Láng (Gò Công Đông, Tiền Giang) điều dễ nhận thấy là những mẻ cá khô các loại được phơi đầy sân, dọc các tuyến đường giao thông, nhưng không hề thấy bóng dáng của lũ ruồi, nhặng.

Tại các ngôi chợ ở TP. Mỹ Tho, TP. Tân An, khu vực bán tôm cá tươi sống thì ruồi nhặng bay đầy, nhưng khu chuyên doanh cá khô, mắm ở gần đó không có bóng dáng con ruồi nào. Nhiều tiểu thương cho biết, cá khô, mắm lấy ở vựa về như thế nào thì bày bán như vậy, vì sao ruồi nhặng “chê” không chịu bu vào thì họ… không biết.

Cá khô phơi tràn lan ngoài trời nhưng ruồi nhặng không dám bén mảng.

Nhưng ông Phạm Văn, 1 người có thâm niên hơn 40 năm sản xuất cá khô, mắm từ các loại cá, tôm biển ở cảng cá Vàm Láng (Tiền Giang), khẳng định: “Cá khô, mắm từ khi chế biến đến lúc bày bán lâu ngày ở chợ đều phải có chất bảo quản và chống ruồi nhặng. Nếu không có 2 chất này thì cá khô, mắm dễ bị hư, mốc, ruồi nhặng bu vào đẻ trứng sẽ phát sinh nhiều giòi bọ, bán cho ai?”.

Chúng tôi mất khá nhiều thời gian thuyết phục, ông Văn mới đồng ý kể lại những “bí quyết” chống ruồi nhặng cho cá khô, mắm. “Mỗi lần tàu đánh cá cặp cảng, những con cá tươi ngon nhất đều được tuyển lựa đưa lên xe đông lạnh chở đi tiêu thụ ở các chợ. Số còn lại gồm cá dạt, cá sắp ươn thì được xẻ phơi khô”, ông Văn cho biết.

Theo ông Văn, cá dạt, cá ươn xẻ làm khô là món rất bốc mùi nên thu hút nhiều ruồi nhặng trong quá trình đánh vảy, mổ ruột và phơi khô. Vì vậy sau khi đánh vảy, mổ ruột và xẻ đôi (hoặc để nguyên con tùy loại) người ta pha thuốc diệt ruồi, diệt kiến, chống côn trùng vào nước rồi ngâm cả mẻ cá vào. Sau khoảng 15 – 20 phút, người làm khô sẽ vớt mẻ cá ra ướp muối và đem phơi nắng.

Việc ngâm cá vào thuốc diệt ruồi, diệt kiến, chống côn trùng có tác dụng ngăn không cho ruồi nhặng bâu vào mẻ cá khô đang phơi nắng, đồng thời diệt số trứng do ruồi nhặng đẻ vào trong quá trình chế biến trước đó không nở ra thành giòi bọ. Đó chính là “bí mật” khiến những mẻ cá khô phơi nắng lộ thiên ngoài trời không bị ruồi nhặng bâu vào.

Nếu trời nắng thì 3-4 ngày là phải phun thuốc chống mốc, chống ruồi, kiến cho cá khô theo tỉ lệ 3 muỗng cà phê hóa chất pha với 10 lít nước.

Trước đây người làm cá khô hay sử dụng thuốc diệt trứng sán lãi trong chăn nuôi heo pha vào nước, sau đó ngâm cá biển bị ươn chuẩn bị làm khô và phun trực tiếp vào cá khô đã thành phẩm. Thuốc này có hình dáng giống như cục đường phèn, được tán nhuyễn pha vào nước, có tác dụng diệt trứng ruồi để không phát sinh dòi trên con cá, con khô.

Nhưng mấy năm nay những người làm cá khô thường sử dụng 1 loại thuốc có dạng bột mịn, màu trắng, không rõ tên để ngâm cá, công hiệu nhiều hơn thuốc diệt trứng sán”, ông Văn cho biết.

Do cá khô là loại thực phẩm dễ bị ẩm mốc, ruồi nhặng bu vào đẻ trứng, kiến và côn trùng đục phá, nên muốn để bày bán lâu ngày thì chủ các cơ sở chế biến cá khô phải sử dụng nhiều thuốc diệt ruồi, kiến, côn trùng, chống ẩm mốc. Nhưng do thuốc mau bay hơi nên khi cá khô được đưa ra chợ bày bán dài ngày, các tiểu thương vẫn phải tiếp tục xịt thuốc diệt ruồi, kiến, chống ẩm mốc.

Theo kinh nghiệm của tui, nếu trời nắng thì 3-4 ngày là phải phun thuốc chống mốc, chống ruồi, kiến cho cá khô theo tỉ lệ 3 muỗng cà phê hóa chất pha với 10 lít nước. Những tháng trời mưa, độ ẩm cao thì hầu như ngày nào cũng phải phun thuốc. Các loại thuốc này đều rất dễ mua ở các cửa hàng chuyên kinh doanh thuốc diệt côn trùng”, ông Văn nói.

Ngoài mặt hàng cá khô, ông Văn còn cho biết các loại mắm cá đồng, cá biển, mắm ruốc… đều phải sử dụng hóa chất để chống ruồi đẻ trứng, ngăn giòi bọ phát sinh, chống mốc… làm hư mắm.

Các loại thuốc diệt ruồi, kiến, côn trùng sử dụng trong nghề làm cá khô, làm mắm đều có chứa 1 hóa chất hữu cơ tên Trichlorfon.

Tác hại khôn lường đối với người tiêu dùng

Theo chỉ dẫn của ông Văn, chúng tôi đã tìm hiểu và được biết các loại thuốc diệt ruồi, kiến, côn trùng sử dụng trong nghề làm cá khô, làm mắm đều có chứa 1 hóa chất hữu cơ tên Trichlorfon. Đây là hóa chất hữu cơ thường được sử dụng làm thuốc trừ sâu và diệt các loại côn trùng như gián, dế, rệp, bọ chét, ruồi…

Đối với sức khỏe con người, Trichlorfon có độc tính cao, dễ dàng hấp thụ qua da, có thể gây dị ứng nặng cho da và các cơn co thắt cơ bắp bất thường. Nếu hít phải chất độc này, con người sẽ có nguy cơ xuất huyết đường mũi, ho, tức ngực, thở khó do co thắt ở ống phế quản. Nếu mắt tiếp xúc nhiều với Trichlorfon cũng sẽ bị chảy máu, mờ mắt dẫn đến mù lòa.

Các tài liệu cho thấy, sau khi tiếp xúc với hóa chất này, cơ thể con người sẽ bị phản ứng trong vòng vài phút cho đến 12 giờ, bị nhiễm độc nặng sẽ ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh trung ương, nói líu lưỡi, mất phản xạ, suy nhược, mệt mỏi… Trong trường hợp nghiêm trọng có thể bài tiết không chủ động, rối loạn tâm thần, nhịp tim bất thường, bất tỉnh, co giật và hôn mê, suy hô hấp dẫn đến tử vong.

Mới đây, tại hội nghị “Đánh giá thực hiện chính sách pháp luật về ATVSTP giai đoạn 2011-2016 khu vực phía Nam” do Quốc Hội tổ chức ở TP. HCM, chuyện ruồi nhặng “sợ cá khô, mắm” không dám bâu vào đã được các nhà khoa học đề cập và hóa chất Trichlorfon bị nêu đích danh là thủ phạm.

Tiến sĩ Phùng Đức Nhật, Phó Viện trưởng Viện Y tế công cộng TP. HCM (Bộ Y tế), xác nhận kết quả khảo sát nhiều mặt hàng cá khô, mắm trên địa bàn TP. HCM (được sản xuất từ các tỉnh, thành phía Nam) từ năm 2012 đến nay cho thấy, cá khô có chứa Trichlorfon, mắm có chứa Cd (Cadmium, kim loại nặng).

Mắm ruốc cũng không có ruồi nhặng vì đã được xử lý hóa chất chống ruồi, chống ẩm mốc.

Theo tiến sĩ Nhật, cả 2 chất Trichlorfon và Cd đều có ảnh hưởng rất xấu đến sức khỏe con người. Trong khi đó, 1 nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 2 (Bộ NN&PTNT) cho biết từ lâu Trichlorfon là chất cấm sử dụng trong nuôi trồng thủy sản, nhưng nhà nông vẫn lén lút sử dụng để diệt các loại ký sinh trùng trong nước. Từ đó cá nuôi cũng hấp thụ chất này và không bị đào thải ra ngoài, nên không chỉ có cá khô mà cá tươi bị nhiễm Trichlorfon cũng rất độc hại.

Nhưng bằng mắt thường, người tiêu dùng không thể nào xác định được cá khô hoặc cá tươi có tồn lưu hóa chất nguy hiểm này. Chỉ có côn trùng phát hiện được hóa chất kịch độc “khắc tinh” của chúng nên không hề dám bén mảng để các mẻ cá khô, mắm đang bày bán đầy chợ.

Ngoài chất độc Trichlorfon, các nhà khoa học còn phát hiện người sản xuất, buôn bán cá khô sử dụng chất Sorbitol để phun lên sản phẩm, làm cho lớp da bên ngoài của cá khô bắt mắt hơn, nhìn tươi ngon và mềm mại như cá vừa chế biến.

Theo Phó Giáo sư – tiến sĩ Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm (Trường Đại học Bách khoa Hà Nội), Sorbitol được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm nhưng với hàm lượng nhất định.

Nếu hóa chất này vượt ngưỡng cho phép, người sử dụng có nguy cơ bị đau dạ dày, chảy máu trực tràng. Trong khi đó chất Cd trong các loại mắm là kim loại nặng, rất độc, người ăn mắm có chứa chất Cd thì có thể bị buồn nôn, đau bụng, tồn lưu lâu ngày trong cơ thể có thể gây tổn thương gan và thận.

Bài viết được đăng bởi admin